Varsjá 2023
Marcin Butkiewicz er pólskur lögmaður (radca prawny) – annar tveggja lögverndaðra lögfræðistarfa í Póllandi (aðgreindur frá „adwokat“) – og á þessari vefsíðu er starfsheitið þýtt með orðinu „lögmaður“ til að textinn sé auðskiljanlegur. Sérhver lögmaður (radca prawny) er bundinn af sameiginlegum siðareglum sem sjálfstjórn stéttarinnar, Landsráð lögmanna (Krajowa Izba Radców Prawnych, KIRP), hefur samþykkt. Við birtum þessa óopinberu íslensku vinnuþýðingu svo að alþjóðlegir viðskiptavinir geti lesið á eigin tungumáli þær reglur um sjálfstæði, trúnað og heiðarleika sem gilda um störf okkar. Bindandi útgáfan er pólski textinn, sem fæst hjá opinberu heimildinni: Kodeks Etyki Radcy Prawnego (KIRP), samsteyptur texti í gildi frá 1. janúar 2023.
Óopinber vinnuþýðing unnin á grundvelli ensku vinnuþýðingarinnar á pólska frumtextanum. Ef ósamræmi er til staðar gildir pólski frumtextinn.
Marcin Butkiewicz er pólskur lögmaður (radca prawny), sem á þessari vefsíðu er nefndur „lögmaður“. Hér á eftir fara siðareglur og reglur um starfsrækslu sem eru bindandi fyrir pólska lögmenn (radca prawny), í óopinberri þýðingu. Ef ósamræmi er til staðar gildir pólski frumtextinn.
ATHUGASEMD UM HUGTÖK: Í þessari þýðingu merkir „lögmaður (radca prawny)“ pólskt starfsheiti radca prawny. „Lögmannsfulltrúi (aplikant radcowski)“ merkir aplikant radcowski. „Fagleg sjálfstjórn“ merkir lögbundna sjálfstjórnarstofnun lögmanna (radca prawny).
FORMÁLI
Kæru dömur og herrar, kæru samstarfsmenn,
Við afhendum ykkur hér samræmda rafræna útgáfu þeirra réttarheimilda sem eru grundvallaratriði fyrir sérhvern lögmann (radca prawny) og lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski): siðareglur lögmanna (radca prawny) og reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny). Það er ekki að ástæðulausu. Árið 2022 samþykkti aukalandsþing lögmanna (radca prawny) breytingu á siðareglunum og Landsráð lögmanna (radca prawny) samþykkti í framhaldinu breyttar reglur um starfsrækslu. Breytingarnar, sem tóku gildi 1. janúar 2023, munu hjálpa til við að leysa frekari álitamál sem koma upp í starfi á nútímalegum markaði fyrir lögfræðiþjónustu.
Helstu breytingar á siðareglunum varða:
- upplýsingar um starfsrækslu og öflun viðskiptavina, með því að aðlaga reglurnar að rétti Evrópusambandsins. Þetta heimilar hvers konar kynningu, innan þeirra marka sem lög, góðir starfshættir og grunngildi og meginreglur starfsstéttarinnar setja: sjálfstæði, þagnarskylda, hagsmunaárekstrar, virðing starfsins, heiðarleiki og fagleg vandvirkni;
- reglur um samstarf við þriðju aðila í tengslum við upplýsingar um starfsrækslu og öflun viðskiptavina og við framkvæmd lögbundinnar og ólögbundinnar lögfræðiþjónustu, þegar slíkt samstarf tryggir ekki að lögfræðiþjónusta sé veitt í samræmi við lög eða felur í sér samstarfslíkön sem skapa hættu á að starfið sé ekki stundað í samræmi við gildandi reglur og starfsreglur. Þar á meðal er endurupptaka banns við því að skipta þóknun fyrir lögfræðiþjónustu með aðilum sem tóku ekki þátt í að veita hana, í því skyni að efla vernd þjónustuþega gegn óheimilum afskiptum af sviði lögfræðiþjónustu sem áskilið er lögvernduðum lögfræðistéttum, vernda almannahagsmuni, þar með talið réttarfarið, gegn óhóflegum og óréttmætum kröfum og koma í veg fyrir óréttmæta markaðshætti;
- reglur um bannaða starfsemi, það er starfsemi sem brýtur gegn grunngildum og meginreglum starfsreglna, með breytingu á viðmiðum um mat á heimild hennar og innleiðingu reglna um framkvæmd hennar þegar hún er heimil, svo og starfsemi sem má sameina lögfræðiþjónustu vegna þess að hún tengist henni beint eða er henni undirskipuð;
- skýringu á merkingu hagsmunaáreksturs, innleiðingu málsmeðferðarreglna um stjórnun hagsmunaárekstra og endurupptöku reglunnar um að hagsmunaárekstrar séu heimfærðir innan fjölmennra skipulagseininga þar sem starfið er stundað;
- reglur um fagleg störf innan fyrirtækjasamstæðu í þágu samstæðunnar, þar með talið einstakra aðila hennar;
- skýringu á skyldu til að gera beinan samning við viðskiptavin, í því skyni að efla traust í sambandi við lögmann (radca prawny) og koma í veg fyrir að þriðju aðilar komi inn í það samband með hætti sem brýtur gegn lögum, reglum um starfsrækslu og starfsreglum;
- breytingar á viðmiði um gagnrýnar yfirlýsingar eða faglegt álit um aðra lögmenn (radca prawny), með hliðsjón af stjórnarskrárvarðu tjáningarfrelsi og skilyrðum fyrir beitingu réttar til faglegrar gagnrýni.
Einnig var mikilvægt að skipuleggja regluverkið með því að flytja úr siðareglunum þau ákvæði sem vörðuðu tæknileg atriði og tengdust nánar reglum um starfsrækslu en starfsreglum. Þau voru því færð yfir í reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny), sem Landsráð lögmanna (radca prawny) breytti í desember 2022.
Við hjá Landsráði lögmanna (radca prawny) komumst að þeirri niðurstöðu að þar sem meginhluti vinnu lögmanna (radca prawny) fer fram fyrir framan tölvuskjá og bókasafn okkar vex í síauknum mæli í möppum á hörðum diskum fremur en í hillum, væri þessi framsetning beggja gerða einfaldlega þægilegri og auðveldari í notkun. Við höfum lagt áherslu á skýrt útlit og gagnsæja skráargerð. Ég vona að það auðveldi lestur og hvetji ykkur til að leita til þessara skjala þegar þörf krefur.
Siðareglur leggja grunn að starfi okkar og gera það að því sem það á að vera: starfi sem nýtur almenns trausts, tengist þeim miklu forréttindum að styðja fólk í neyð og þeirri miklu skyldu að vera heiðarlegur, vandvirkur og skuldbundinn. Umhverfið sem við störfum í auðveldar ekki alltaf að uppfylla þessar skyldur, en getur aldrei orðið afsökun. Siðareglurnar og starfsreglurnar skilgreina erfðamengi starfs lögmanns (radca prawny) og eru um leið mjög hagnýtar reglur. Við megum því ekki líta á þær sem fræðilegar reglur höggnar í stein. Þvert á móti eigum við að líta á þær sem leiðarvísi í daglegu lífi og núverandi starfi. Ég hvet eindregið til þess, því að muna, skilja og beita þessum reglum veitir okkur, sem lögmönnum (radca prawny), tryggingu fyrir gæðum og viðskiptavinum okkar öryggi og traust á framúrskarandi þjónustu.
Ég óska ykkur ævinlega hvetjandi lesturs.
Włodzimierz Chróścik
Forseti Landsráðs lögmanna (radca prawny)
ÁLYKTUN NR. 124/XI/2022 FRÁ LANDSRÁÐI LÖGMANNA (RADCA PRAWNY)
frá 3. desember 2022
um reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny)
Með stoð í f-lið 8. mgr. 60. gr. laga frá 6. júlí 1982 um lögmenn (radca prawny) (Stjórnartíðindi 2022, liður 1166) er eftirfarandi samþykkt:
§ 1.
Reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny), með því orðalagi sem fram kemur í viðauka við þessa ályktun, eru samþykktar.
§ 2.
Ályktun nr. 94/IX/2015 frá Landsráði lögmanna (radca prawny) frá 13. júní 2015 um reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny) er felld úr gildi.
§ 3.
Ályktun þessi öðlast gildi 1. janúar 2023.
Forseti Landsráðs lögmanna (radca prawny)
(-) Włodzimierz Chróścik
Varaforseti Landsráðs lögmanna (radca prawny)
(-) Zbigniew Tur
ÁLYKTUN NR. 884/XI/2023 FRÁ FORSETAEMBÆTTI LANDSRÁÐS LÖGMANNA (RADCA PRAWNY)
frá 7. febrúar 2023
um birtingu samsteypts texta siðareglna lögmanna (radca prawny)
Með stoð í § 59a í reglum um starfsemi sjálfstjórnar lögmanna (radca prawny) og stofnana hennar, sem eru viðauki við ályktun nr. 34/VII/2008 frá Landsráði lögmanna (radca prawny) frá 26. september 2008 um samþykkt þeirra reglna, er eftirfarandi samþykkt:
§ 1.
Forsetaembætti Landsráðs lögmanna (radca prawny) birtir í viðauka við þessa ályktun samsteyptan texta siðareglna lögmanna (radca prawny), sem eru viðauki við ályktun nr. 3/2014 frá aukalandsþingi lögmanna (radca prawny) frá 22. nóvember 2014 um siðareglur lögmanna (radca prawny), að teknu tilliti til breytinga sem gerðar voru með ályktun nr. 1/2022 frá landsþingi lögmanna (radca prawny) frá 8. júlí 2022 um breytingu á siðareglum lögmanna (radca prawny).
§ 2.
Ályktun þessi öðlast gildi á samþykktardegi hennar.
Forseti Landsráðs lögmanna (radca prawny) Ritari Landsráðs lögmanna (radca prawny)
(-) Włodzimierz Chróścik (-) Agnieszka Gajewska-Zabój
VIÐAUKI VIÐ ÁLYKTUN NR. 884/XI/2023 FRÁ FORSETAEMBÆTTI LANDSRÁÐS LÖGMANNA (RADCA PRAWNY)
frá 7. febrúar 2023
SIÐAREGLUR LÖGMANNA (RADCA PRAWNY) – SAMSTEYPTUR TEXTI
Lögmaður (radca prawny), sem stundar sjálfstætt og óháð starf sem nýtur almenns trausts, þjónar hagsmunum þeirra einstaklinga sem hafa falið honum vernd réttinda sinna og frelsis. Lögmaðurinn (radca prawny) gegnir samfélagslegu hlutverki með virðingu fyrir skyldum sínum gagnvart lýðræðislegu samfélagi, starfi lögmanns (radca prawny) og réttarvörslukerfinu. Starf lögmanns (radca prawny), sem nýtur verndar stjórnarskrár Lýðveldisins Póllands og er skipulagt á grundvelli sjálfstjórnar, er ein af tryggingum réttarríkisins. Það er starf sem virðir þær hugsjónir og siðferðilegu skyldur sem gilda um iðkun þess og stuðlar þannig að virðulegri og heiðarlegri lögfræðiþjónustu.
I. HLUTI – ALMENN ÁKVÆÐI
1. gr.
Ákvæði siðareglna lögmanna (radca prawny), hér eftir nefndar „siðareglurnar“, gilda um lögmenn (radca prawny) og, eftir því sem við á, um lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski) og, að því marki sem sérstök ákvæði kveða á um, um erlenda lögfræðinga sem veita lögfræðiþjónustu í Lýðveldinu Póllandi á starfssviði sem samsvarar faglegum störfum lögmanns (radca prawny).
2. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) sem veitir lögfræðiþjónustu tímabundið eða varanlega erlendis skal fara eftir ákvæðum siðareglanna og þeim starfsreglum sem gilda í gistiríkinu, nema annað leiði af lögum þess ríkis.
2. Fellt brott.
3. gr.
1. Brot gegn ákvæðum siðareglanna veitir grundvöll fyrir agaviðurlögum.
2. Lögmaður (radca prawny) eða lögmannsfulltrúi (aplikant radcowski) verður ekki látinn sæta agaviðurlögum vegna verknaðar sem framinn var áður en hann var skráður á lista lögmanna (radca prawny) eða lista lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski), með fyrirvara um 3. mgr.
3. Lögmaður (radca prawny) ber einnig agalega ábyrgð á verknaði sem framinn var eftir skráningu á lista lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski).
4. gr.
Við framkvæmd faglegra starfa skal lögmaður (radca prawny) eingöngu nota hið pólska starfsheiti „radca prawny“ (í þessari þýðingu: lögmaður (radca prawny)). Þetta takmarkar ekki rétt til að nota akademíska gráðu eða titil sem viðkomandi hefur öðlast.
5. gr.
Þegar í siðareglunum er vísað til:
1) laga um lögmenn (radca prawny), er átt við lög frá 6. júlí 1982 um lögmenn (radca prawny);
2) fellt brott;
3) fellt brott;
4) viðskiptavinar, er átt við sérhvern aðila sem lögmaður (radca prawny) veitir lögfræðiþjónustu;
5) lögmannsstofu, er átt við sérhvert skipulags- og rekstrarform lögmannsstarfs (radca prawny) sem kveðið er á um í lögum um lögmenn (radca prawny);
6) aðila sem lögmaður (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með, er átt við aðila sem samkvæmt lögum um lögmenn (radca prawny) má vera félagi í félagi þar sem lögmaður (radca prawny) stundar starfið;
7) nákomins aðila, er átt við aðila sem um getur í 11. mgr. § 115. gr. almennra hegningarlaga;
8) fellt brott;
9) samþykkis viðskiptavinar, er átt við yfirlýsingu viðskiptavinar um að hann samþykki tiltekna athöfn eða athafnaleysi lögmanns (radca prawny) við veitingu lögfræðiþjónustu, eftir að viðskiptavininum hefur verið gerð grein fyrir þeim aðstæðum sem mynda kjarna athafnarinnar eða athafnaleysisins, áhrifum þess, áhættu sem því tengist og öðrum aðgerðum sem slíkt samþykki heimilar eða útilokar.
II. HLUTI – GRUNDVALLARREGLUR UM STARFRÆKSLU OG SIÐFERÐILEG GILDI OG SKYLDUR LÖGMANNS (RADCA PRAWNY)
6. gr.
Með hliðsjón af orðalagi starfseiðsins sem kveðið er á um í lögum um lögmenn (radca prawny) skal lögmaður (radca prawny) sinna faglegum störfum af vandvirkni og heiðarleika, í samræmi við lög, starfsreglur og góða starfshætti.
7. gr.
1. Sjálfstæði við iðkun lögmannsstarfsins (radca prawny) er trygging fyrir vernd borgaralegra réttinda og frelsis, lýðræðislegs réttarríkis og eðlilegri starfsemi réttarvörslukerfisins.
2. Við framkvæmd faglegra starfa skal lögmaður (radca prawny) vera laus við öll áhrif sem stafa af persónulegum hagsmunum, utanaðkomandi þrýstingi eða afskiptum, hvaðan sem þau koma og af hvaða ástæðu sem er. Fyrirmæli, tillögur eða leiðbeiningar frá hverjum sem er, sem takmarka sjálfstæði, mega ekki hafa áhrif á afstöðu lögmannsins (radca prawny) í máli.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki brjóta gegn starfsreglum eða sinna faglegum skyldum með ófullnægjandi hætti til að mæta væntingum viðskiptavinar eða þriðju aðila.
8. gr.
Við veitingu lögfræðiþjónustu skal lögmaður (radca prawny) sýna hollustu og hafa hagsmuni viðskiptavinar að leiðarljósi til að vernda réttindi hans.
9. gr.
Virðing fyrir þagnarskyldu er bæði réttur og skylda lögmanns (radca prawny). Hún er grundvöllur trausts viðskiptavinar og trygging réttinda og frelsis.
10. gr.
1. Skylda lögmanns (radca prawny) til að forðast hagsmunaárekstra miðar að því að tryggja sjálfstæði, virðingu fyrir þagnarskyldu og hollustu gagnvart viðskiptavini.
2. Hagsmunaárekstur kemur upp í þeim tilvikum sem um getur í 26.–30. gr.
11. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal varðveita virðingu starfsins, ekki aðeins við framkvæmd faglegra starfa heldur einnig í opinberu starfi og einkalífi.
2. Einkum telst sú háttsemi skaða virðingu starfsins sem getur gert lögmann (radca prawny) vanvirðan í augum almennings eða grafið undan trausti til lögmannsstarfsins (radca prawny).
12. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal sinna faglegum störfum samviskusamlega og af þeirri varkárni sem hæfir faglegu eðli þeirra.
2. Lögmaður (radca prawny) má ekki taka að sér mál án nægilegrar þekkingar eða reynslu. Hann má þó taka við máli ef tryggt er samstarf við annan lögmann (radca prawny), adwokat eða annan aðila sem býr yfir viðeigandi þekkingu eða reynslu og sem lögmaðurinn (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með.
3. Við veitingu lögfræðiþjónustu skal lögmaður (radca prawny) sýna öllum viðskiptavinum virðingu, gæta hófs og háttvísi í yfirlýsingum og sýna aðhald við að láta í ljós persónulega afstöðu til aðila og þátttakenda í málsmeðferð, dómstóls eða stjórnvalds sem hann kemur fram fyrir.
13. gr.
Lögmenn (radca prawny) bera ábyrgð á faglegri sjálfstjórn lögmanna (radca prawny) og skulu í samskiptum sín á milli hafa reglur um starfsbræðralag að leiðarljósi.
14. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) ber skylda til að annast faglega þróun sína.
2. Lögmaður (radca prawny) skal uppfylla skyldu um símenntun með þeim hætti sem lögbært stjórnvald faglegrar sjálfstjórnar ákveður.
III. HLUTI – STARFRÆKSLA LÖGMANNSSTARFSINS (RADCA PRAWNY)
1. kafli
Þagnarskylda
15. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal gæta trúnaðar um allar upplýsingar sem varða viðskiptavin og málefni hans og sem viðskiptavinurinn hefur veitt lögmanninum (radca prawny) eða hann hefur fengið með öðrum hætti í tengslum við framkvæmd faglegra starfa, án tillits til uppruna upplýsinganna eða forms eða aðferðar við skráningu þeirra (fagleg þagnarskylda).
2. Fagleg þagnarskylda tekur einnig til allra skjala sem lögmaður (radca prawny) hefur útbúið og samskipta milli lögmannsins (radca prawny) og viðskiptavinarins og aðila sem koma að meðferð málsins, þegar þau hafa orðið til í tengslum við veitingu lögfræðiþjónustu.
3. Fagleg þagnarskylda tekur einnig til upplýsinga sem lögmanni (radca prawny) voru veittar áður en hann tók að sér fagleg störf, ef aðstæður sýna að upplýsingarnar voru veittar í því skyni að fá lögfræðiþjónustu og að réttmæt von var um að lögmaðurinn (radca prawny) myndi veita hana.
16. gr.
Virðing fyrir faglegri þagnarskyldu felur ekki aðeins í sér bann við því að birta upplýsingar og skjöl sem um getur í 15. gr., heldur einnig bann við því að nota þau í eigin þágu lögmannsins (radca prawny) eða í þágu annars aðila, nema annað leiði af lögum eða siðareglunum.
17. gr.
Skyldan til að gæta faglegarar þagnarskyldu er ekki tímabundin og heldur áfram eftir að starfsrækslu lýkur.
18. gr.
Lögmaður (radca prawny) skal krefjast þátttöku fulltrúa faglegrar sjálfstjórnar við húsleit eða leit sem gæti leitt til þess að upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu verði birtar.
19. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal beita öllum þeim úrræðum sem lög heimila til að koma í veg fyrir eða takmarka að hann verði leystur undan faglegri þagnarskyldu samkvæmt lagaákvæðum.
2. Verði lögmaður (radca prawny) leystur undan faglegri þagnarskyldu skal hann þegar í stað tilkynna ráðinu í viðkomandi héraðsdeild lögmanna (radca prawny) og beita öllum lögheimilum úrræðum til að útiloka almenning frá málsmeðferðinni eða einstökum athöfnum sem varða upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu.
20. gr.
Lögmaður (radca prawny) má ekki krefjast þess að annar lögmaður (radca prawny), eða annar aðili sem lögmaðurinn (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með, verði yfirheyrður sem vitni til að leiða í ljós aðstæður sem falla undir faglega þagnarskyldu hans.
21. gr.
Lögmaður (radca prawny) skal gæta trúnaðar, einnig gagnvart dómstólum og öðrum stjórnvöldum, um framvindu og efni samningaviðræðna sem fóru fram í því skyni að ljúka máli með sátt, hafi hann tekið þátt í þeim. Skyldan samkvæmt fyrri málslið tekur einnig til annarra lögmanna (radca prawny) sem starfa fyrir sama aðila, þótt þeir hafi ekki tekið þátt í samningaviðræðunum.
22. gr.
Fellt brott.
23. gr.
Lögmaður (radca prawny) skal vernda allar upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu gegn óheimilli birtingu.
24. gr.
Þegar lögmaður (radca prawny), að beiðni viðskiptavinar, tilkynnir viðeigandi stjórnvöldum grun um verknað sem bannaður er samkvæmt lögum og sem kom í ljós í tengslum við lögfræðiþjónustu, skal hann skýrt taka fram að tilkynningin sé lögð fram í nafni og samkvæmt umboði viðskiptavinarins.
2. kafli
Bönnuð starfsemi og hagsmunaárekstrar
25. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki stunda starfsemi eða taka með neinum hætti þátt í starfsemi sem takmarkar sjálfstæði, skaðar virðingu starfsins, skapar hættu fyrir faglega þagnarskyldu eða leiðir til hagsmunaáreksturs.
2. Með fyrirvara um 1. mgr. má lögmaður (radca prawny), við iðkun starfsins, framkvæma athafnir sem tengjast starfinu beint eða eru undirskipaðar lögfræðiþjónustu sem aðalþjónustu.
3. Starfsemi lögmanns (radca prawny), einkum fagleg eða atvinnurekin starfsemi, sem felst ekki í veitingu lögfræðiþjónustu eða tengist henni ekki beint, má aðeins stunda með fyrirvara um 1. mgr. og skal hún vera skýrt aðskilin frá iðkun lögmannsstarfsins (radca prawny).
25a. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki, án vitundar viðskiptavinarins, taka þátt í eða aðstoða þriðju aðila við að veita lögfræðiþjónustu í hagnaðarskyni, einkum með því að lána nafn sitt, vera þögull félagi eða aðstoðarmaður.
2. Lögmaður (radca prawny) má ekki taka þátt í eða aðstoða, í neinu formi, hlutverki eða með neinum hætti, við veitingu lögfræðiþjónustu eða framkvæmd lögbundinnar lögfræðistarfsemi af hálfu óheimilla aðila. Með óheimilum aðilum er átt við einstaklinga eða lögaðila sem veita lögfræðiþjónustu í andstöðu við reglur um form lögmannsstarfsins (radca prawny), einkum hlutafélög eða aðra aðila sem ekki hafa heimild til að veita lögfræðiþjónustu.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki villa um fyrir viðtakendum þjónustu sem þriðju aðilar, þar á meðal óheimilir aðilar, veita að því er varðar eðli hennar eða raunverulegan uppruna.
26. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki veita lögfræðiþjónustu ef framkvæmd faglegra starfa myndi brjóta gegn faglegri þagnarskyldu eða skapa verulega hættu á slíku broti, takmarka sjálfstæði eða skapa verulega hættu á takmörkun þess, eða ef þekking lögmannsins (radca prawny) á málefnum annars viðskiptavinar eða aðila sem hann sinnti áður faglegum störfum fyrir myndi veita viðskiptavininum óréttmætt forskot.
2. Fellt brott.
3. Fellt brott.
26a. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal halda sig frá faglegum störfum í máli vegna hagsmunaáreksturs eða verulegrar hættu á að hann komi upp, þegar lögmaðurinn (radca prawny) starfar á lögmannsstofu ásamt öðrum lögmönnum (radca prawny) eða aðilum sem samkvæmt lögum mega stunda starfið í sameiningu og einhver þeirra er í stöðu hagsmunaáreksturs.
2. Í tilviki samkvæmt 1. mgr. má lögmaður (radca prawny) aðeins veita lögfræðiþjónustu með samþykki viðskiptavinar eða aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) sinnti áður faglegum störfum fyrir, enda tryggi skipulagslegar og tæknilegar ráðstafanir á lögmannsstofunni vernd faglegarar þagnarskyldu og þekking lögmannsins (radca prawny) á málefnum annars viðskiptavinar eða aðila sem hann sinnti áður faglegum störfum fyrir veiti ekki óréttmætt forskot. Þessi heimild gildir ekki við þær aðstæður sem um getur í 2. mgr. 28. gr.
27. gr.
Lögmaður (radca prawny) má ekki veita lögfræðiþjónustu ef:
1) hann tók þátt í málinu sem fulltrúi opinbers stjórnvalds eða handhafi opinbers embættis, eða sem gerðardómari, sáttamiðlari eða sérfræðingur;
2) hann hafði áður gefið vitnisburð í málinu um atvik þess;
3) nákominn aðili, eða aðili sem af einhverri ástæðu er háður lögmanninum (radca prawny), tók eða tekur þátt í úrlausn málsins;
4) málið varðar annan lögmann (radca prawny), adwokat eða annan aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með, ef þeir sinna jafnframt faglegum störfum fyrir sama viðskiptavin;
5) lögmaðurinn (radca prawny) var eða er í nánum tengslum við gagnaðila viðskiptavinarins eða aðila sem hefur hagsmuni af niðurstöðu sem er viðskiptavininum óhagstæð;
6) nákominn aðili lögmannsins (radca prawny) er lögmaður gagnaðila eða hefur veitt þeim aðila aðra lögfræðiþjónustu í málinu.
28. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki vera verjandi eða umboðsmaður viðskiptavina ef hagsmunir þeirra stangast á í sama eða tengdu máli.
2. Lögmaður (radca prawny) má ekki vera verjandi eða umboðsmaður viðskiptavinar ef gagnaðili viðskiptavinarins er jafnframt viðskiptavinur lögmannsins (radca prawny) í einhverju máli.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki vera verjandi eða umboðsmaður viðskiptavinar ef hagsmunir hans stangast á við hagsmuni aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) sinnti áður faglegum störfum fyrir í sama eða tengdu máli.
29. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki veita ráðgjöf:
1) viðskiptavini ef hagsmunir hans stangast á við hagsmuni annars viðskiptavinar í sama eða tengdu máli;
2) viðskiptavini ef hagsmunir hans stangast á, í sama eða tengdu máli, við hagsmuni aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) sinnti áður faglegum störfum fyrir.
2. Bönnin við ráðgjöf samkvæmt 1. mgr. gilda ekki ef viðskiptavinurinn eða viðskiptavinirnir og þeir aðilar sem lögmaðurinn (radca prawny) sinnti áður faglegum störfum fyrir hafa samþykkt slíka ráðgjöf. Lögmaður (radca prawny) má þó ekki afla slíks samþykkis ef hann er eða var verjandi í sakamáli fyrir að minnsta kosti einn þeirra.
3. Fellt brott.
30. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki veita viðskiptavini lögfræðiþjónustu ef í tilteknu eða tengdu máli er hagsmunaárekstur eða veruleg hætta á honum milli viðskiptavinarins og lögmannsins (radca prawny) eða nákomins aðila hans.
2. Samningur milli lögmanns (radca prawny) og viðskiptavinar sem varðar ekki lögfræðiþjónustu eða er ekki gerður í venjulegum rekstri viðskiptavinarins skal gerður að undangenginni upplýsingagjöf um helstu atriði hans þannig að viðskiptavinurinn hafi tækifæri til að leita ráðgjafar annars lögfræðings.
30a. gr.
1. Áður en lögmaður (radca prawny) byrjar að veita lögfræðiþjónustu í tilteknu máli skal hann kanna hvort hagsmunaárekstur sé fyrir hendi og, ef svo er, neita að veita þjónustuna.
2. Komi hagsmunaárekstur í ljós meðan lögfræðiþjónusta er veitt í tilteknu máli skal lögmaðurinn (radca prawny) hætta þjónustunni, einkum með því að segja upp umboði fyrir alla viðskiptavini sem áreksturinn snertir.
3. Skyldan til að forðast hagsmunaárekstra gildir einnig þegar lögmaður (radca prawny) tekur við varaumboði.
3. kafli
Upplýsingar um starfsrækslu og öflun viðskiptavina
31. gr.
1. Réttur til að veita upplýsingar um starfsrækslu tilheyrir lögmanni (radca prawny).
2. Upplýsingar um starfsrækslu eru samskipti sem ætlað er að kynna beint eða óbeint lögmann (radca prawny), ímynd hans, starfsemi eða lögmannsstofu, án tillits til efnis, forms eða miðils. Þar undir falla ekki einfaldar og sannreynanlegar upplýsingar sem ekki þjóna kynningartilgangi og sem:
1) gera kleift að hafa beint samband við lögmann (radca prawny) eða lögmannsstofu, einkum lén eða netfang;
2) varða þjónustu eða ímynd lögmanns (radca prawny) og hafa verið unnar sjálfstætt, einkum án endurgjalds.
3. Upplýsingar um starfsrækslu taka einnig til þess þegar lögmaður (radca prawny) notar í faglegri starfsemi samskipti frá utanaðkomandi aðila sem fara fram í nafni, í þágu eða í hagsmunum lögmannsins (radca prawny).
4. Upplýsingar um starfsrækslu skulu vera skýrt merktar. Ef vafi leikur á skal litið svo á að samskiptin séu upplýsingar um starfsrækslu þess lögmanns (radca prawny) sem þau varða eða kunna að varða frá sjónarhóli viðtakanda.
32. gr.
1. Óheimilt er að veita upplýsingar um starfsrækslu sem eru andstæðar lögum, góðum starfsháttum eða ákvæðum siðareglanna, þar á meðal ef þær:
1) skaða virðingu starfsins;
2) brjóta gegn faglegri þagnarskyldu;
3) eru ósannar eða villandi;
4) skipta ekki máli, þar á meðal ef þær innihalda efni eða tengla sem tengjast ekki starfsrækslunni;
5) takmarka ákvörðunarfrelsi viðskiptavinar, einkum með því að:
a) vísa til áhrifa eða tengsla,
b) nýta sér trúgirni eða nauðungaraðstæður,
c) misnota traust,
d) beita þrýstingi,
e) skapa óréttmætar væntingar eða gefa ómöguleg eða óáreiðanleg loforð eða ábyrgðir;
6) eru ágengar, einkum ef þær brjóta gegn friðhelgi einkalífs, eru þrálátar, fara fram á óviðeigandi stað eða geta haft áhrif á ákvörðun um að nýta lögfræðiþjónustu;
7) felast í samanburði faglegra starfa við starfsemi annarra auðkennanlegra einstaklinga eða aðila.
2. Upplýsingar um starfsrækslu sem innihalda lista eða auðkenni viðskiptavina, álit þeirra, athugasemdir, umsagnir eða meðmæli eru aðeins heimilar með samþykki þeirra og að því tilskildu að þær brjóti ekki gegn siðareglunum. Þó er bannað að birta slíkar upplýsingar um sakamál, skattasakamál, smábrotamál, fjölskyldumál og lögræðismál.
3. Þegar upplýsingar um starfsrækslu eru veittar:
1) í samstarfi lögmanns (radca prawny) við aðila sem stunda lögverndað starf eða aðra aðila, þar á meðal samkvæmt fyrirmælum lögmannsins (radca prawny) og aðila sem um getur í 3. mgr. 31. gr., eða
2) af öðrum aðila í nafni, í þágu eða í hagsmunum lögmannsins (radca prawny), með samþykki eða vitund hans, að frumkvæði hans eða með þátttöku hans,
skal lögmaðurinn (radca prawny) tryggja að upplýsingarnar samrýmist lögum, góðum starfsháttum og siðareglunum.
33. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má afla viðskiptavina í samræmi við lög, góða starfshætti og siðareglurnar. Öflun viðskiptavina má ekki brjóta gegn reglum 3. og 4. mgr. 31. gr. og 32. gr.
2. Öflun viðskiptavina er bein eða óbein starfsemi sem miðar að því að samningur verði gerður eða honum breytt við auðkennanlegan eða auðkenndan aðila eða viðskiptavin.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki afla viðskiptavina fyrir milligöngu eða með aðstoð utanaðkomandi einstaklinga eða aðila með því að deila með þeim þóknun frá viðskiptavini sem aflað var með þeim hætti, ef þeir taka ekki þátt í að veita þeim viðskiptavini lögfræðiþjónustu.
4. Í útboðum eða samkeppnum má lögmaður (radca prawny) veita upplýsingar um mál sem hann hefur rekið fyrir viðskiptavin ef lög krefjast þess og viðskiptavinirnir hafa samþykkt það.
34. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki taka við þóknun eða öðrum ávinningi fyrir að vísa viðskiptavini til annars aðila sem veitir lögfræðiþjónustu eða tengda þjónustu.
2. Bannið í 1. mgr. gildir ekki um þóknun eða annan ávinning sem samið er um vegna yfirtöku á rekstri eða hluta rekstrar, þar á meðal sölu fyrirtækis eða hluta fyrirtækis, frá lögmanni (radca prawny), adwokat eða öðrum aðila sem lögmaður (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með, eða frá erfingjum þeirra.
35. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má sinna faglegum störfum með rafrænum hætti.
2. Þegar lögmaður (radca prawny) sinnir faglegum störfum með rafrænum hætti:
1) skal ávallt vera ótvírætt unnt að bera kennsl á hann sem sendanda eða viðtakanda sem stundar starfið, meðal annars með netfangi eða öðrum auðkennum;
2) má hann ekki nota rafræna miðla nafnlaust eða gagnvart nafnlausum viðskiptavinum eða öðrum viðtakendum.
4. kafli
Þóknun lögmanns (radca prawny) og eignir viðskiptavinar
36. gr.
1. Fjárhæð þóknunar lögmanns (radca prawny), eða aðferð við ákvörðun hennar, skal samið um við viðskiptavin áður en lögmaðurinn (radca prawny) byrjar að veita lögfræðiþjónustu.
2. Við ákvörðun þóknunar skal einkum taka tillit til nauðsynlegs vinnuframlags, sérfræðiþekkingar, hæfni og viðeigandi reynslu sem krafist er, erfiðleika og flækjustigs máls, fordæmisgefandi eða óvenjulegs eðlis þess, staðar og tíma þjónustunnar, annarra sérstakra skilyrða sem viðskiptavinurinn krefst, mikilvægis málsins fyrir viðskiptavininn, þeirrar ábyrgðar sem fylgir rekstri þess, missis eða takmörkunar á möguleikum til að afla eða sinna faglegum störfum fyrir aðra viðskiptavini og eðlis sambandsins við viðskiptavininn.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki gera samning þar sem viðskiptavinur skuldbindur sig til að greiða þóknun fyrir rekstur máls aðeins ef hagstæð niðurstaða næst, nema annað leiði af lögum. Heimilt er að gera samning, áður en endanleg niðurstaða máls liggur fyrir, um viðbótarþóknun vegna hagstæðrar niðurstöðu.
4. Þóknun lögmanns (radca prawny) tekur ekki til gjalda og kostnaðar. Lögmaður (radca prawny) er ekki skyldur til að greiða gjöld og kostnað fyrir viðskiptavin og ber ekki ábyrgð á lagalegum afleiðingum þess að þau eru ekki greidd.
5. Lögmaður (radca prawny) má ekki fresta framkvæmd athafnar í máli sem hann rekur vegna þess að umsamin þóknun eða hluti hennar hefur ekki borist. Greiði viðskiptavinurinn ekki má lögmaðurinn (radca prawny) þó segja samningi og umboði upp á þeim grundvelli.
6. Lögmaður (radca prawny) má ekki deila þóknun fyrir lögfræðiþjónustu með einstaklingi eða aðila sem tók ekki þátt í að veita hana. Bann þetta gildir ekki um skiptingu þóknunar í tengslum við sameiginlega starfsrækslu, þar á meðal hagnaðarskiptingu á lögmannsstofu, eða sameiginlega veitingu lögfræðiþjónustu með öðrum lögmanni (radca prawny) eða aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með.
37. gr.
1. Peningar, verðbréf og aðrar eignir viðskiptavinar sem lögmaður (radca prawny) hefur í vörslu sinni skulu, þar sem unnt er að leggja þau inn á reikning, vera aðgreind með viðeigandi hætti og lögð inn á reikning sem er aðskilinn frá öðrum reikningum lögmannsins (radca prawny). Þetta á ekki við um fjármuni sem lögmanninum (radca prawny) eru afhentir til greiðslu gjalda og kostnaðar í tengslum við málið.
2. Fellt brott.
3. Fellt brott.
4. Lögmaður (radca prawny) má ekki flytja fjármuni sem teljast þóknun af aðgreindum reikningi yfir á eigin reikning án samþykkis viðskiptavinar. Hafi samningur um lögfræðiþjónustu verið gerður að minnsta kosti í skjalfestu formi og viðskiptavinurinn er í vanskilum með gjaldfallna þóknun lögmannsins (radca prawny), eða hluta hennar, má lögmaðurinn (radca prawny) skuldajafna kröfu sinni á móti kröfu viðskiptavinarins um greiðslu fjármuna sem lögmaðurinn (radca prawny) hefur til ráðstöfunar.
5. Fellt brott.
5. kafli
Tjáningar- og ritfrelsi
38. gr.
1. Við beitingu lögbundins tjáningar- og ritfrelsis í faglegu starfi skal lögmaður (radca prawny) gæta hófs og háttvísi.
2. Í faglegum yfirlýsingum má lögmaður (radca prawny) ekki hóta sakamálsmeðferð eða agameðferð.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki vísvitandi setja fram ósannar upplýsingar, en ber ekki ábyrgð á sannleiksgildi upplýsinga sem hann hefur fengið frá viðskiptavini.
4. Lögmaður (radca prawny) ber ábyrgð á formi og efni málskjala og annarra skjala sem hann útbýr í tengslum við veitta lögfræðiþjónustu.
5. Fellt brott.
6. Lögmaður (radca prawny) skal forðast að sýna opinberlega persónulega afstöðu til viðskiptavinar, nákominna aðila hans og annarra þátttakenda í málsmeðferð.
7. Neikvæð afstaða viðskiptavinar til gagnaðila má ekki hafa áhrif á háttsemi lögmannsins (radca prawny). Lögmaðurinn (radca prawny) skal koma fram af háttvísi og án fordóma gagnvart gagnaðila og ekki grípa til aðgerða sem ætlað er að magna átökin.
39. gr.
Þegar lögmaður (radca prawny) tjáir sig opinberlega í faglegri yfirlýsingu um mál sem hann eða annar lögmaður (radca prawny) rekur má hann ekki skaða virðingu starfsins. Lögmaðurinn (radca prawny) skal taka tillit til hagsmuna og velferðar viðskiptavinar, gæta hófs, háttvísi og faglegrar fjarlægðar frá málinu og takmarka upplýsingar um faglega starfsemi við það sem er nauðsynlegt og viðeigandi.
6. kafli
Sameiginleg starfsræksla
40. gr.
Lögmaður (radca prawny) sem starfar í skipulagseiningu þar sem innri reglur, verklag eða fyrirmæli eru andstæð siðareglunum skal fara eftir siðareglunum.
41. gr.
Lögmaður (radca prawny) sem hefur eftirlit með öðrum lögmanni (radca prawny), einkum með því að ráða hann til starfa, samræma teymi lögmanna (radca prawny) eða vinna með honum í faglegu starfi, má ekki skerða sjálfstæði hans við iðkun starfsins með efnislegum afskiptum af efni lagalegrar afstöðu hans eða sjálfræði hans við rekstur máls fyrir dómstóli eða öðru úrskurðarvaldi.
7. kafli
Veiting lögfræðiþjónustu til lögaðila eða annarrar skipulagseiningar
42. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) sem starfar samkvæmt ráðningarsamningi eða samningi um varanlega lögfræðiþjónustu fyrir viðskiptavin sem er lögaðili má ekki:
1) leggja hagsmuni viðskiptavinarins að jöfnu við hagsmuni stjórnareininga hans, einstakrar stjórnareiningar eða meðlima þeirra;
2) leggja hagsmuni viðskiptavinarins að jöfnu við hagsmuni annarra aðila í fyrirtækjasamstæðu hans eða hagsmuni stjórnareininga þeirra eða meðlima þeirra;
3) neita að veita einhverri stjórnareiningu lögaðilans lagaráðgjöf, lögfræðiálit eða skýringar á lögum, nema samningur við viðskiptavin kveði á um annað.
2. Í samningi við viðskiptavin, eða sérstakri yfirlýsingu viðskiptavinarins, skal tilgreina þær stjórnareiningar og þá einstaklinga sem hafa heimild til að óska eftir lagalegri afstöðu lögmannsins (radca prawny) og veita samþykki fyrir faglegum athöfnum.
3. Í samningi við viðskiptavin sem tilheyrir fyrirtækjasamstæðu má kveða á um:
1) skyldu lögmanns (radca prawny) til að sinna faglegum störfum fyrir aðra viðskiptavini innan samstæðunnar, að því tilskildu að það brjóti ekki gegn heimilum starfsformum, takmarki ekki sjálfstæði, skapi ekki hættu á broti gegn faglegri þagnarskyldu eða hagsmunaárekstri og skaði ekki virðingu starfsins;
2) skyldu lögmanns (radca prawny) til að taka, samhliða hagsmunum viðskiptavinarins, einnig tillit til hagsmuna þeirrar fyrirtækjasamstæðu sem viðskiptavinurinn tilheyrir.
4. Lagaleg afstaða sem lögmaður (radca prawny) setur fram að beiðni einnar stjórnareiningar viðskiptavinar skal, að beiðni annarra stjórnareininga, gerð þeim aðgengileg, nema samningur við viðskiptavin kveði á um annað. Samningurinn getur kveðið á um hvernig slík afstaða er gerð aðgengileg stjórnareiningum eða einstaklingum í fyrirtækjasamstæðu viðskiptavinarins.
5. Komi upp ágreiningur milli stjórnareininga viðskiptavinar eða meðlima þeirra má lögmaður (radca prawny) ekki starfa sem gerðardómari eða sitja í stjórnareiningu sem leysir úr ágreiningnum. Sama gildir um stjórnareiningar í fyrirtækjasamstæðu viðskiptavinarins og meðlimi þeirra. Lögmaðurinn (radca prawny) skal þó leitast við að leysa ágreininginn.
6. Ákvæði 1.–5. mgr. gilda eftir því sem við á um lögfræðiþjónustu til skipulagseiningar sem er ekki lögaðili.
IV. HLUTI – SAMBAND VIÐ VIÐSKIPTAVIN
43. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal aðeins sinna faglegum störfum á grundvelli samnings við viðskiptavin, nema dómstóll eða annað stjórnvald feli honum málið samkvæmt lögum, eða það sé falið samkvæmt samningi við aðila sem sinnir opinberum verkefnum á sviði gjaldfrjálsrar lögfræðiaðstoðar, svo og í öðrum tilvikum sem lög kveða á um. Þurfi að framkvæma brýnar athafnir í tilvikum sem lög tilgreina skal lögmaðurinn (radca prawny) gera samning við viðskiptavin án tafar.
2. Þegar lögmaður (radca prawny) tekur að sér lögfræðiþjónustu skal hann, áður en fagleg störf hefjast, semja við viðskiptavin um umfang þjónustunnar, fjárhæð þóknunar eða aðferð við útreikning hennar og reglur um greiðslu gjalda og kostnaðar.
3. Að beiðni viðskiptavinar skal lögmaður (radca prawny) upplýsa hann um starfsábyrgðartryggingu sína vegna tjóns sem verður við iðkun starfsins og um það stjórnvald sem tekur við kvörtunum vegna faglegra starfa.
4. Fellt brott.
44. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal upplýsa viðskiptavin um framvindu og niðurstöðu máls með þeim hætti sem samið hefur verið um, einkum um áhrif þeirra réttarfarsathafna sem gripið hefur verið til, nema viðskiptavinurinn samþykki að fallið sé frá þeirri skyldu.
2. Lögmaður (radca prawny) skal afla samþykkis viðskiptavinar fyrir því að vísa máli til sáttameðferðar eða framkvæma réttarfarsathafnir sem fela í sér höfðun kröfu, viðurkenningu kröfu, gerð sáttar eða afturköllun kröfu.
3. Lögmaður (radca prawny) skal upplýsa viðskiptavin um að ekki séu forsendur eða hagkvæmt að kæra eða áfrýja ákvörðun sem lýkur máli á viðkomandi dómstigi, nema annað leiði af lögum.
44a. gr.
Ef eðli máls leyfir skal lögmaður (radca prawny) upplýsa viðskiptavin um möguleika utan dómstóla til að leysa eða ljúka ágreiningi, einkum með sáttamiðlun eða gerðardómi.
45. gr.
Samband lögmanns (radca prawny) og viðskiptavinar skal byggjast á trausti. Trúnaðarbrestur getur verið grundvöllur þess að lögmaðurinn (radca prawny) segi upp umboði og samningi.
46. gr.
Eftir lok þess réttarsambands sem lögmaður (radca prawny) rak mál á grundvelli má hann ekki, að beiðni viðskiptavinar, neita að skila skjölum sem hann fékk frá viðskiptavininum og málskjölum í reknum málum. Lögmaðurinn (radca prawny) má ekki gera afhendingu skjalanna háða því að viðskiptavinurinn greiði útistandandi fjárhæðir.
47. gr.
Þegar lögmaður (radca prawny) hættir að veita lögfræðiþjónustu skal hann gera það á þeim tíma að viðskiptavinurinn geti fengið lögfræðiþjónustu frá öðrum aðila til að verja hagsmuni sína. Í því tilviki skal lögmaðurinn (radca prawny) framkvæma brýnar athafnir sem, ef þeim væri sleppt, myndu valda óbætanlegu tjóni á hagsmunum viðskiptavinarins.
V. HLUTI – SAMSKIPTI VIÐ DÓMSTÓLA OG STJÓRNVÖLD
48. gr.
Lögmaður (radca prawny) skal gæta þess að háttsemi hans skerði ekki virðingu dómstóls, stjórnvalds eða annarrar stofnunar sem hann kemur fram fyrir og að yfirlýsingar hans skaði ekki virðingu þeirra sem taka þátt í málsmeðferðinni.
49. gr.
Lögmaður (radca prawny) má ekki láta opinberlega í ljós persónulega afstöðu til starfsmanna réttarvörslukerfisins, stjórnvalda eða annarra stofnana sem hann kemur fram fyrir.
VI. HLUTI – SAMSKIPTI MILLI LÖGMANNA (RADCA PRAWNY)
50. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal sýna meðlimum faglegrar sjálfstjórnar hollustu og starfsbræðralag.
2. Lögmaður (radca prawny) skal forðast athafnir sem brjóta gegn hollustuskyldu gagnvart lögmanni (radca prawny) sem hann starfar með á sömu lögmannsstofu, einnig eftir að samstarfinu lýkur.
3. Lögmaður (radca prawny) má ekki grípa til aðgerða sem ætlað er að svipta annan lögmann (radca prawny) starfi eða valda því að hann missi viðskiptavin, nema slíkt leiði af lögbundnum skyldum eða teljist öflun viðskiptavinar sem samrýmist siðareglunum.
51. gr.
Lögmaður (radca prawny) má ekki hafa samband við gagnaðila viðskiptavinar án milligöngu umboðsmanns eða verjanda gagnaðilans sem er lögmaður (radca prawny) eða aðili sem lögmaður (radca prawny) má samkvæmt lögum stunda starfið í sameiningu með, nema sá umboðsmaður eða verjandi hafi samþykkt það.
52. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) má vekja athygli meðlims faglegrar sjálfstjórnar á háttsemi sem er ósamrýmanleg starfsreglum.
2. Lögmaður (radca prawny) má aðeins senda lögbæru stjórnvaldi faglegrar sjálfstjórnar tilkynningu um starfsrækslu annars lögmanns (radca prawny).
3. Þegar lögmaður (radca prawny) setur fram neikvæðar yfirlýsingar eða neikvætt álit gagnvart þriðju aðilum um starfsrækslu annars lögmanns (radca prawny) skal hann hafa almannahagsmuni og virðingu starfsins í huga.
4. Lögmaður (radca prawny) sem tjáir sig um annan lögmann (radca prawny) eða gefur álit á starfsrækslu hans skal, eftir því sem unnt er, hlusta á viðkomandi og gæta hlutlægni og staðreyndamiðaðrar framsetningar.
53. gr.
1. Áður en fagleg störf hefjast skal lögmaður (radca prawny) ganga úr skugga um hjá viðskiptavini hvort annar lögmaður (radca prawny) starfi eða hafi áður starfað fyrir hann í sama máli. Starfi annar lögmaður (radca prawny) í málinu skal lögmaðurinn (radca prawny):
1) upplýsa þann lögmann (radca prawny) um að hann hafi tekið að sér lögfræðiþjónustu í málinu;
2) ákveða með þeim lögmanni (radca prawny) og viðskiptavininum reglur um samstarf þegar hagsmunir viðskiptavinarins réttlæta það eða viðskiptavinurinn óskar þess;
3) ekki grípa til aðgerða sem ætlað er að grafa undan trausti viðskiptavinarins til þess lögmanns (radca prawny).
2. Fellt brott.
3. Í þeim tilvikum sem um getur í 1. mgr. skal núverandi eða fyrrverandi lögmaður (radca prawny) sem veitir eða veitti viðskiptavininum lögfræðiþjónustu upplýsa lögmanninn (radca prawny) sem kemur inn í eða tekur við málinu um mikilvæg atvik málsins og, að beiðni viðskiptavinar, afhenda honum tafarlaust skjöl sem tengjast málinu.
4. Lögmaður (radca prawny) sem kemur inn í eða tekur við máli skal upplýsa viðskiptavin um nauðsyn þess að gera upp við núverandi eða fyrrverandi lögmann (radca prawny).
54. gr.
Þegar brýn lögfræðiþjónusta er nauðsynleg skal lögmaður (radca prawny), eftir að hafa veitt hana, tafarlaust tilkynna núverandi umboðsmanni eða verjanda viðskiptavinarins.
55. gr.
Lögmaður (radca prawny) sem kemur fram fyrir hönd aðila sem höfðar mál gegn öðrum lögmanni (radca prawny) vegna starfsrækslu skal tafarlaust tilkynna deildarforseta ráðs þeirrar héraðsdeildar lögmanna (radca prawny) sem viðkomandi lögmaður (radca prawny) tilheyrir að hann hafi tekið við umboðinu og, fyrir milligöngu deildarforsetans, leitast við að leysa málið með sátt.
56. gr.
Komi upp ágreiningur milli lögmanna (radca prawny) í tengslum við starfsrækslu skulu þeir, áður en máli er vísað til dómstóls, reyna að leysa það með sátt eftir að hafa tilkynnt og með þátttöku deildarforseta ráðs þeirrar héraðsdeildar lögmanna (radca prawny) sem annar þeirra tilheyrir. Skyldan til að tilkynna deildarforsetanum hvílir á þeim lögmanni (radca prawny) sem hefur ágreininginn.
57. gr.
Lögmenn (radca prawny) skulu veita hver öðrum aðstoð og ráðgjöf í málum sem tengjast starfsrækslu, að því tilskildu að það skaði ekki hagsmuni viðskiptavinar eða fari út fyrir mörk kurteislegrar aðstoðar.
58. gr.
Lögmaður (radca prawny) skal tilkynna umboðsmanni eða verjanda gagnaðila um þær réttarfarslegu ráðstafanir sem hann hefur gripið til eða hyggst grípa til í því skyni að fresta þinghaldi, stöðva málsmeðferð eða breyta röð mála á dagskrá.
59. gr.
Fellt brott.
VII. HLUTI – SAMSKIPTI LÖGMANNS (RADCA PRAWNY) VIÐ FAGLEGA SJÁLFSTJÓRN
60. gr.
Beiting atkvæðisréttar og framkvæmd skyldna í stofnunum faglegrar sjálfstjórnar er réttur meðlims þeirrar sjálfstjórnar.
61. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal sýna stofnunum faglegrar sjálfstjórnar virðingu og hollustu.
2. Lögmaður (radca prawny) skal fara eftir ályktunum stofnana faglegrar sjálfstjórnar.
62. gr.
1. Lögmaður (radca prawny) skal vinna með stofnunum faglegrar sjálfstjórnar í málum sem tengjast starfsemi hennar og verkefnum, svo og starfsrækslu og virðingu fyrir siðareglunum.
2. Lögmaður (radca prawny) sem deildarforseti, varadeildarforseti, agafulltrúi eða staðgengill hans, agadómstóll eða eftirlitsmenn boða skal mæta á tilgreindum tíma og, komi upp hindrun, rökstyðja fjarveru sína.
3. Lögmaður (radca prawny) sem aðilar þeir sem um getur í 2. mgr. krefja um skýringar í málum sem leiða af lögbundnum verkefnum faglegrar sjálfstjórnar eða ákvæðum siðareglanna skal veita þær skýringar innan tilgreinds frests.
63. gr.
1. Við framkvæmd verkefna sem leiðbeinandi skal lögmaður (radca prawny) sýna tilhlýðilega vandvirkni við að undirbúa lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski) með réttum hætti fyrir starfið með miðlun þekkingar og reynslu og mótun siðferðilegrar afstöðu fulltrúans.
2. Lögmaður (radca prawny) skal koma fram gagnvart lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski) af vandvirkni og heiðarleika, í samræmi við lög, starfsreglur og góða starfshætti.
64. gr.
1. Störf í faglegri sjálfstjórn felast í setu í fjölskipuðum stofnunum, gegningu starfa innan þeirra, gegningu einstaklingsbundinna embætta og framkvæmd annarra verkefna sem stofnanir faglegrar sjálfstjórnar fela viðkomandi.
2. Við framkvæmd starfa í faglegri sjálfstjórn skal lögmaður (radca prawny) hafa verkefni hennar og almannahagsmuni að leiðarljósi.
3. Lögmaður (radca prawny) sem sinnir störfum í faglegri sjálfstjórn skal framkvæma þau samviskusamlega og af fyllstu vandvirkni, einkum:
1) má hann ekki nota störfin í eigin þágu eða í þágu nákominna aðila;
2) skal hann koma jafnt fram við alla meðlimi faglegrar sjálfstjórnar;
3) skal hann, innan marka verkefna og getu, veita meðlimum faglegrar sjálfstjórnar upplýsingar, aðstoð og ráðgjöf.
4. Lögmaður (radca prawny) sem segir af sér störfum í faglegri sjálfstjórn skal greina frá ástæðum afsagnarinnar.
5. Lögmaður (radca prawny) sem endanleg viðurlög um tímabundna sviptingu réttar til að stunda starfið hafa verið lögð á skal forðast að sinna störfum í faglegri sjálfstjórn.
65. gr.
Lögmaður (radca prawny) sem við framkvæmd starfa í faglegri sjálfstjórn hefur fengið upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu eða varða persónuleg málefni annars lögmanns (radca prawny) má aðeins nota þær að því marki sem lög heimila eða nauðsynlegt er til að sinna rétt þeim verkefnum sem honum hafa verið falin.
66. gr.
Lögmaður (radca prawny) skal greiða iðgjöld og gjöld, fjársektir, kostnað vegna agameðferðar og aðrar fjárhæðir sem ber að greiða faglegri sjálfstjórn innan tilskilins frests.
ÁLYKTUN NR. 124/XI/2022 FRÁ LANDSRÁÐI LÖGMANNA (RADCA PRAWNY)
frá 3. desember 2022
um reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny)
Með stoð í f-lið 8. mgr. 60. gr. laga frá 6. júlí 1982 um lögmenn (radca prawny) (Stjórnartíðindi 2022, liður 1166) er eftirfarandi samþykkt:
§ 1.
Reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny), með því orðalagi sem fram kemur í viðauka við þessa ályktun, eru samþykktar.
§ 2.
Ályktun nr. 94/IX/2015 frá Landsráði lögmanna (radca prawny) frá 13. júní 2015 um reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny) er felld úr gildi.
§ 3.
Ályktun þessi öðlast gildi 1. janúar 2023.
Forseti Landsráðs lögmanna (radca prawny)
(-) Włodzimierz Chróścik
Varaforseti Landsráðs lögmanna (radca prawny)
(-) Zbigniew Tur
VIÐAUKI VIÐ ÁLYKTUN NR. 124/XI/2022 FRÁ LANDSRÁÐI LÖGMANNA (RADCA PRAWNY)
frá 3. desember 2022
REGLUR UM STARFRÆKSLU LÖGMANNSSTARFSINS (RADCA PRAWNY)
I. HLUTI – INNGANGSÁKVÆÐI
§ 1.
1. Reglur um starfsrækslu lögmannsstarfsins (radca prawny), hér eftir nefndar „reglurnar“, kveða á um ítarlegar reglur um iðkun lögmannsstarfsins (radca prawny).
2. Ákvæði reglnanna gilda eftir því sem við á um lögmann (radca prawny) sem stundar starfið tímabundið eða varanlega erlendis, með fyrirvara um þær starfsreglur sem gilda á þeim stað þar sem starfið er stundað.
3. Ákvæði reglnanna gilda eftir því sem við á um lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski) og erlenda lögfræðinga.
§ 2.
Þegar í reglunum er vísað til:
1) laga um lögmenn (radca prawny), er átt við lög frá 6. júlí 1982 um lögmenn (radca prawny) (Stjórnartíðindi 2022, liður 1166);
2) siðareglanna, er átt við siðareglur lögmanna (radca prawny), sem eru viðauki við ályktun nr. 3/2014 frá aukalandsþingi lögmanna (radca prawny) frá 22. nóvember 2014 um siðareglur lögmanna (radca prawny);
3) erlends lögfræðings, er átt við erlendan lögfræðing í skilningi laga frá 5. júlí 2002 um veitingu lögfræðiþjónustu í Lýðveldinu Póllandi af erlendum lögfræðingum (Stjórnartíðindi 2020, liður 823);
4) viðskiptavinar, er átt við sérhvern aðila sem lögmaður (radca prawny) veitir lögfræðiþjónustu;
5) lögmannsstofu, er átt við hvert það skipulags- og rekstrarform iðkunar lögmannsstarfsins (radca prawny) sem kveðið er á um í lögum um lögmenn (radca prawny);
6) einstaklingsrekstrar lögmanns (radca prawny), er átt við það form starfsrækslu þar sem lögmaður (radca prawny) rekur einstaklingsfyrirtæki í eigin nafni og fyrir eigin reikning;
7) félags, er átt við félag sem er heimilt form iðkunar lögmannsstarfsins (radca prawny) samkvæmt lögum um lögmenn (radca prawny);
8) skrifstofusamnýtingar, er átt við að lögmaður (radca prawny), sem stundar starfið samkvæmt einkaréttarlegum samningi eða í einstaklingsrekstri, noti sameiginlegt húsnæði og búnað með öðrum lögmanni (radca prawny) eða aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) má stunda starfið í sameiningu með, án þess að stofna félag;
9) húsnæðis, er átt við húsnæði sem ætlað er til reglulegrar þjónustu við viðskiptavini í einstaklingsrekstri lögmanns (radca prawny), félagi eða innan skrifstofusamnýtingar;
10) lögmanns (radca prawny) sem veitir lögfræðiþjónustu innan félags, er átt við lögmann (radca prawny) sem er félagi í félaginu eða starfar hjá því samkvæmt ráðningarsamningi eða einkaréttarlegum samningi;
11) aðila sem lögmaður (radca prawny) má stunda starfið í sameiningu með, er átt við aðila sem samkvæmt lögum um lögmenn (radca prawny) má vera félagi í félagi þar sem lögmaðurinn (radca prawny) stundar starfið;
12) staðgengils lögmanns (radca prawny), er átt við staðgengil lögmanns (radca prawny) sem um getur í 2. mgr. 21. gr. laga um lögmenn (radca prawny);
13) veitingar gjaldfrjálsrar lögfræðiaðstoðar, er átt við veitingu lögmanns (radca prawny) á gjaldfrjálsri lögfræðiaðstoð í skilningi laga frá 5. ágúst 2016 um gjaldfrjálsa lögfræðiaðstoð, gjaldfrjálsa borgararáðgjöf og lögfræðifræðslu (Stjórnartíðindi 2021, liður 945).
II. HLUTI – ÍTARLEGAR REGLUR UM FAGLEGA ÞAGNARSKYLDU OG HAGSMUNAÁREKSTRA
1. kafli
Fagleg þagnarskylda
§ 3.
Lögmaður (radca prawny) skal vernda upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu með hætti sem hæfir eðli, tegund og umfangi starfsemi hans, starfsumhverfi, tegund þeirra upplýsinga sem falla undir þagnarskyldu og þeirri hættu að þær verði birtar (áhættuþættir).
§ 4.
1. Lögmaður (radca prawny) skal tryggja viðeigandi skilyrði fyrir varðveislu skjala sem innihalda upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu.
2. Skjöl sem innihalda upplýsingar sem falla undir faglega þagnarskyldu skulu varðveitt með þeim hætti að þau séu varin gegn tapi, eyðingu, afbökun, breytingu eða hvarfi. Skjöl sem varðveitt eru rafrænt skulu sæta viðeigandi aðgangsstýringu og kerfisvernd gegn truflunum, óheimilum aðgangi eða gagnatapi. Lögmaður (radca prawny) skal hafa eftirlit með aðgangi samstarfsaðila að slíkum skjölum.
3. Meðferð skjala sem tengjast lögfræðiþjónustu eftir að henni lýkur skal ákveðin í samráði við viðskiptavin, þó að lögmaðurinn (radca prawny) megi varðveita afrit. Varðveislutími má ekki vera styttri en fyrningarfrestur mögulegra einkaréttarlegra krafna vegna ábyrgðar lögmannsins (radca prawny) á veitingu lögfræðiþjónustu, fyrningarfrestur refsiábyrgðar og fyrningarfrestur agalegrar ábyrgðar sem um getur í 70. gr. laga um lögmenn (radca prawny), nema annað leiði af lögum. Sérákvæði gilda um skjöl sem teljast skjalasafnsgögn og eru hluti af þjóðarskjalasafni.
§ 5.
Aðgangur að upplýsingum sem falla undir faglega þagnarskyldu skal takmarkaður við aðila sem veita lögfræðiþjónustu eða starfa með lögmanni (radca prawny) við veitingu hennar. Áður en lögmaður (radca prawny) heimilar samstarfsaðilum að framkvæma athafnir sem tengjast lögfræðiþjónustu skal hann afla skriflegrar skuldbindingar þeirra, eða í sérstöku tilviki skuldbindingar í skjalfestu formi, um að gæta trúnaðar um allar upplýsingar sem þeir fá vitneskju um í tengslum við þessar athafnir, nema lög leggi á þá þagnarskyldu sem samsvarar faglegri þagnarskyldu lögmannsins (radca prawny). Skuldbindinguna má gera samkvæmt fyrirmynd í viðauka við reglurnar.
2. kafli
Hagsmunaárekstur
§ 6.
1. Lögmaður (radca prawny) sem stundar starfið utan ráðningarsambands skal halda viðskiptavinaskrá til að kanna hagsmunaárekstra.
2. Þegar lögmaður (radca prawny) stundar starfið í sameiningu með öðrum aðilum má halda eina sameiginlega viðskiptavinaskrá. Skráin skal vera aðgengileg öllum aðilum sem stunda starfið saman.
§ 7.
1. Hyggist lögmaður (radca prawny) stjórna hagsmunaárekstri með þeim tæknilegu og skipulagslegu ráðstöfunum sem um getur í 2. mgr. 26a. gr. siðareglanna skal hann útbúa skriflega og samþykkja stefnu um upplýsingahindranir sem að lágmarki inniheldur eftirfarandi reglur og aðlagar þær að eðli og skilyrðum þeirrar lögfræðiþjónustu sem veitt er:
1) athugun á því hvort lögmaðurinn (radca prawny), áður en hann hóf að veita viðskiptavini sem hagsmunaárekstur tekur til lögfræðiþjónustu, hafði aðgang að upplýsingum sem falla undir faglega þagnarskyldu eða veita viðskiptavininum óréttmætt forskot gagnvart öðrum aðila í hagsmunaárekstri;
2) tryggingu fyrir því að lögmaðurinn (radca prawny), meðan hann veitir viðskiptavini sem hagsmunaárekstur tekur til lögfræðiþjónustu, hafi ekki aðgang að upplýsingunum sem um getur í 1. tölul.;
3) tryggingu fyrir því að lögmaðurinn (radca prawny), meðan hann veitir viðskiptavini sem hagsmunaárekstur tekur til lögfræðiþjónustu, hafi ekki í þeim málum samband við aðila sem starfa hjá eða með lögmannsstofunni og hafa fengið vitneskju um eða aðgang að upplýsingunum sem um getur í 1. tölul.;
4) tryggingu fyrir því að lögmaðurinn (radca prawny), meðan hann veitir viðskiptavini sem hagsmunaárekstur tekur til lögfræðiþjónustu, nýti ekki aðstoð eða samstarf aðila sem hafa fengið vitneskju um eða aðgang að upplýsingunum sem um getur í 1. tölul.
2. Reglurnar sem um getur í 1. mgr. má einkum framkvæma með því að:
1) hindra aðgang lögmannsins (radca prawny) að skjölum sem innihalda upplýsingarnar sem um getur í 1. tölul. 1. mgr.;
2) takmarka aðgang lögmannsins (radca prawny) að upplýsingakerfum lögmannsstofunnar að því marki sem slíkur aðgangur gæti gert honum kleift að kynna sér upplýsingarnar sem um getur í 1. tölul. 1. mgr.;
3) láta lögmanninn (radca prawny) veita lögfræðiþjónustu eingöngu í öðru húsnæði en aðalhúsnæði lögmannsstofunnar;
4) láta ráðstafanirnar sem um getur í 1.–3. tölul. einnig ná til þeirra aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) nýtur aðstoðar frá eða starfar með, einkum skrifstofufólks.
§ 8.
Í tilvikinu sem um getur í 1. mgr. 25. gr. siðareglanna felst skýr aðgreining heimillar starfsemi lögmanns (radca prawny), sem er ekki lögfræðiþjónusta eða tengist henni ekki beint, einkum faglegrar eða atvinnurekinnar starfsemi sem um getur í 3. mgr. 25. gr. siðareglanna, í:
1) skipulagslegri aðgreiningu þeirrar starfsemi frá þeirri skipulagseiningu sem ætluð er til veitingar lögfræðiþjónustu; og
2) hagnýtri aðgreiningu sem felst í því að halda öllum úrræðum, þar á meðal fjármunum, sem notuð eru til annarrar starfsemi aðskildum frá þeim úrræðum sem notuð eru til lögfræðiþjónustu; og
3) bókhaldslegri aðgreiningu sem tryggir skráningu atvika þannig að hægt sé að greina fjármuni ætlaða annarri starfsemi frá fjármunum sem tengjast lögfræðiþjónustu; og
4) upplýsingalegri aðgreiningu sem tryggir skýra auðkenningu á þeirri starfsemi sem lögmaðurinn (radca prawny) starfar innan við viðkomandi aðstæður.
III. HLUTI – ÍTARLEGAR REGLUR UM FORMSKIPAN STARFRÆKSLU OG FAGLEGT SAMSTARF
1. kafli
Ráðningarsamband og einkaréttarlegur samningur
§ 9.
1. Lögmaður (radca prawny) má ekki gera ráðningarsamning eða einkaréttarlegan samning sem takmarkar sjálfstæði, brýtur gegn eða skapar hættu á broti gegn faglegri þagnarskyldu, veldur hagsmunaárekstri eða skaðar virðingu starfsins.
2. Ef skilyrði starfsrækslu samkvæmt ráðningarsambandi eða einkaréttarlegum samningi samrýmast ekki lögum, siðareglunum eða reglunum, eða torvelda framkvæmd faglegra athafna og skyldna, skal lögmaðurinn (radca prawny) tilkynna vinnuveitanda eða verkkaupa um það.
§ 10.
1. Lögmaður (radca prawny) sem samræmir lögfræðiþjónustu má ekki skerða sjálfræði annarra lögmanna (radca prawny) við veitingu lögfræðiþjónustu.
2. Lögmaður (radca prawny) sem samræmir lögfræðiþjónustu skal einkum:
1) semja við samstarfandi lögmenn (radca prawny) um kerfi fyrir úthlutun mála og tryggja að faglegum verkefnum sé úthlutað í samræmi við það samkomulag;
2) tryggja viðeigandi skiptingu vinnutíma lögmanna (radca prawny), með hliðsjón af þörfum skipulagseiningarinnar og ákvæðum laga um lögmenn (radca prawny);
3) tryggja að orlofsáætlun sé gerð með hliðsjón af þörfum lögmanna (radca prawny) og skipulagseiningarinnar.
2. kafli
Einstaklingsrekstur lögmanns (radca prawny) og félag
§ 11.
Félag og lögmaður (radca prawny) sem veitir lögfræðiþjónustu innan þess skulu koma sér saman um reglur um veitingu lögfræðiþjónustu.
§ 12.
Í félögum þar sem starfssvið eru sérhæfð í tilteknum réttarsviðum má lögmaður (radca prawny) sem falið er að stýra tilteknu starfssviði:
1) setja innri reglur um veitingu lögfræðiþjónustu innan þess starfssviðs;
2) krefjast þess að aðilar sem tilheyra starfssviðinu beri faglegar athafnir fyrirfram undir lögmanninn (radca prawny), með fyrirvara um 41. gr. siðareglanna.
IV. HLUTI – ÍTARLEGAR REGLUR UM HÚSNÆÐI
§ 13.
Húsnæði skal tryggja skilyrði fyrir rétta starfsrækslu, einkum virðingu og vernd faglegrar þagnarskyldu, og uppfylla kröfur sem leiða af virðingu starfsins og reglunum.
§ 14.
1. Merking húsnæðis skal innihalda firmaheiti eða heiti einstaklingsrekstrar lögmanns (radca prawny) eða félags, ásamt tilgreiningu á formi starfsrækslu og því starfi eða þeim störfum sem stunduð eru í rekstrinum eða félaginu. Merkingin má einnig innihalda nöfn lögmanna (radca prawny), akademískar gráður þeirra, akademískan eða faglegan titil, merki eða önnur auðkenni sem aðgreina eða einstaklingsgera reksturinn eða félagið, svo og heiti á erlendu tungumáli.
2. Lögmenn (radca prawny) sem vinna saman að lögfræðiþjónustu í tilteknum málum án þess að stofna félag, eða taka þátt í skrifstofusamnýtingu, mega ekki villa um fyrir um hvernig starfið er stundað, einkum við tilgreiningu starfsforms, merkingu húsnæðis skrifstofusamnýtingar, upplýsingagjöf um reksturinn, öflun viðskiptavina eða framkvæmd faglegra athafna.
V. HLUTI
ÍTARLEGAR REGLUR UM UPPLÝSINGAR UM STARFRÆKSLU OG ÞÁTTTÖKU Í RÖÐUNUM FAGLEGRAR STARFSEMI
1. kafli
Upplýsingar um starfsrækslu
§ 15.
Upplýsingar um starfsrækslu geta einkum tekið til:
1) fornafns og eftirnafns, þar á meðal ljósmyndar; starfsævisögu; faglegra titla, þar á meðal titla sem veita heimild til að stunda annað starf sem nýtur almenns trausts; akademískra gráða og akademísks titils; hæfni; starfsreynslu og færni sem leiðir af fyrri starfsrækslu, gegndum störfum og embættum; getu til að veita lögfræðiþjónustu á erlendum tungumálum; æskilegra starfssviða; dagsins þegar reksturinn eða félagið hóf starfsemi; skrár yfir rit sem tengjast starfinu; og titla eða viðurkenningar sem tengjast starfsrækslunni;
2) merkis Landsdeildar lögmanna (radca prawny); lögforms starfsrækslunnar ásamt auðkenningu sem einstaklingsgerir starfsstöð og heimilisfang rekstrarins; samskiptaforma við viðskiptavin, þar á meðal rafrænna samskipta; reglna um veitingu lögfræðiþjónustu; reglna um ákvörðun þóknunar, þar á meðal forms eða fjárhæðar hennar; nafna félaga og þeirra starfa sem þeir stunda í rekstrinum; auðkenningar einstaklinga eða félaga sem lögmaðurinn (radca prawny) starfar varanlega með, þar á meðal þeirra sem veita þjónustu tengda lögfræðiþjónustu; og fjárhæðar starfsábyrgðartryggingar vegna tjóns sem verður við framkvæmd faglegra athafna;
3) upplýsinga um aðra starfsemi lögmannsins (radca prawny) sem tengist lögfræðiþjónustu beint eða er henni undirskipuð sem aðalþjónustu;
4) upplýsinga sem nýtast við að skapa, viðhalda og efla traust og gott samband við viðskiptavin, svo og jákvæða ímynd lögmannsins (radca prawny), einkum upplýsingar um markmið, stefnu og starfssnið rekstrarins, reglur um samstarf við viðskiptavin, reglur og málsmeðferð við framlagningu kvartana eða krafna og aðstöðu eða þjónustu fyrir viðskiptavin;
5) upplýsinga um þátttöku í röðunum faglegrar starfsemi og sæti sem þar hafa náðst, ef raðanirnar eru framkvæmdar í samræmi við reglurnar;
6) upplýsinga um fjárhagslega afkomu rekstrarins, ef þær sýna fjárhagsstöðu hans á sanngjarnan og skýran hátt og hafa verið reiknaðar á grundvelli rétt færðra fjárhagsgagna.
§ 16.
Við veitingu upplýsinga um starfsrækslu skal lögmaður (radca prawny):
1) tilgreina skýrt, ótvírætt og skiljanlega að um sé að ræða samskipti sem um getur í 2. mgr. 31. gr. siðareglanna, þar á meðal með skýrri og skiljanlegri tilgreiningu á því kynningarformi sem samskiptin fela í sér;
2) tryggja að upplýsingarnar séu auðþekkjanlegar og aðgreinanlegar frá efni annars eðlis.
2. kafli
Raðanir faglegrar starfsemi
§ 17.
Lögmaður (radca prawny) eða lögmannsstofa má taka þátt í röðun faglegrar starfsemi sem uppfyllir samanlagt eftirfarandi skilyrði:
1) skilyrði þátttöku í röðuninni mega ekki vera andstæð reglum um starfsrækslu eða siðareglunum;
2) skipuleggjandi röðunarinnar hefur tilkynnt opinberlega:
a) að röðunin verði gerð,
b) skilyrði þátttöku,
c) viðmið um flokkun þátttakenda;
3) sérhver aðili sem uppfyllir auglýst skilyrði á rétt til þátttöku í röðuninni;
4) skilgreiningar í þátttökuskilyrðum og flokkunarviðmiðum eru orðaðar ótvírætt og villa hvorki um fyrir þátttakendum né þeim sem kynna sér niðurstöðurnar;
5) skipuleggjandinn á rétt á að sannreyna sjálfstætt gögn sem þátttakendur leggja fram, með virðingu fyrir trúnaðarkröfum.
§ 18.
1. Auk skilyrðanna sem um getur í § 17 skal röðun faglegrar starfsemi uppfylla eftirfarandi viðmið:
1) röðun sem byggist á fjölda lögfræðinga má aðeins taka tillit til lögfræðinga sem veita lögfræðiþjónustu á lögmannsstofunni, þar á meðal lögmanna (radca prawny) og adwokat, erlendra lögfræðinga, lögfræðinga sem stunda starf sem heimilt er að stunda í sameiningu með lögfræðingum stofunnar, lögfræðinga sem starfa varanlega með stofunni í Lýðveldinu Póllandi og einstaklinga með lögfræðimenntun, en ekki lögfræðinga sem starfa aðeins með stofunni einstaka sinnum eða hafa meginhluta tekna sinna af lögfræðiþjónustu utan hennar;
2) röðun sem byggist á heimild til að veita lögfræðiþjónustu skal greina á milli allra hópa lögfræðinga sem hafa heimild til að veita slíka þjónustu, það er adwokat, lögmanna (radca prawny), lögmannsfulltrúa (aplikant radcowski), einstaklinga með lögfræðimenntun sem ekki eru meðlimir faglegrar sjálfstjórnar, erlendra lögfræðinga og lögfræðinga sem stunda önnur störf sem heimilt er að stunda í sameiningu með lögfræðingum, ásamt tilgreiningu faglegs titils þeirra;
3) röðun sem byggist á tekjum, hagnaði eða fjárhagslegri afkomu skal innihalda ítarleg og samræmd viðmið sem skipuleggjandinn hefur sett og birt til að tryggja samanburðarhæfni upplýsinganna;
4) röðun sem byggist á heimilum upplýsingum um viðskiptavini skal innihalda viðmið sem skipuleggjandinn hefur sett og birt og gera kleift að útiloka svokallaða einstaka og tilfallandi viðskiptavini; þátttaka í röðuninni fer fram með fyrirfram samþykki viðskiptavinarins sem um getur í 9. tölul. 5. gr. siðareglanna.
2. Viðmiðin sem tilgreind eru í 1. mgr. gilda eftir því sem við á um raðanir sem þar eru ekki taldar upp.
VI. HLUTI – ÍTARLEGAR REGLUR UM HÁTTSEMI GAGNVART VIÐSKIPTAVINI
1. kafli
Samningur við viðskiptavin
§ 19.
1. Samningur um lögfræðiþjónustu sem gerður er við viðskiptavin skal einkum tilgreina umfang þjónustunnar, fjárhæð þóknunar eða aðferð við ákvörðun hennar, reglur um greiðslu gjalda og kostnaðar og reglur um samskipti við viðskiptavin.
2. Markmið eða áhrif samnings um lögfræðiþjónustu mega ekki vera:
1) að útiloka frelsi viðskiptavinar til að velja lögmann (radca prawny) eða aðila sem veitir viðskiptavininum aðra þjónustu;
2) að þriðju aðilar takmarki ákvörðunarfrelsi viðskiptavinarins, einkum í sambandi lögmanns (radca prawny) og viðskiptavinar;
3) að takmarka sjálfstæði lögmannsins (radca prawny), brjóta gegn faglegri þagnarskyldu, valda hagsmunaárekstri eða skaða virðingu starfsins;
4) að brjóta gegn heiðarleika eða faglegri vandvirkni.
3. Lögmaður (radca prawny) má gera samning við viðskiptavin um lögfræðiþjónustu án þóknunar eða gegn ópeningalegu endurgjaldi, að því tilskildu að það brjóti ekki gegn lögum, siðareglunum eða reglunum. Lögmaðurinn (radca prawny) má þó ekki krefjast þess samþykkis sem um getur í 2. mgr. 32. gr. siðareglanna sem endurgjalds frá viðskiptavini.
4. Ákvæði 1. mgr. hafa ekki áhrif á reglur um að lögfræðiþjónusta sé falin samkvæmt lögum, veitingu gjaldfrjálsrar lögfræðiaðstoðar eða þjónustu innan ráðningar- eða þjónustusambands, skipun staðgengils lögmanns (radca prawny) eða reglur um ráðningarsamband eða einkaréttarlegan samning.
2. kafli
Eignir viðskiptavinar
§ 20.
Lögmaður (radca prawny) sem fær eignir viðskiptavinar í vörslu sína í tengslum við lögfræðiþjónustu skal ráðstafa þeim í samræmi við samkomulag við viðskiptavininn.
§ 21.
1. Að beiðni viðskiptavinar skal lögmaður (radca prawny) upplýsa hann um varðveislustað og hvernig eignir viðskiptavinarins eru tryggðar.
2. Lögmaður (radca prawny) má halda einn aðgreindan reikning fyrir fjármuni allra viðskiptavina, nema samningur við tiltekinn viðskiptavin kveði á um annað.
3. Sérhver viðskipti með eignir viðskiptavinar, þar á meðal viðskipti milli lögmannsins (radca prawny) og viðskiptavinarins, skulu skráð og skjalfest.
§ 22.
1. Í tengslum við lögfræðiþjónustu má lögmaður (radca prawny) varðveita eignir viðskiptavinar ef hann hefur viðeigandi aðstöðu og öryggisráðstafanir til varðveislu þeirra.
2. Að beiðni viðskiptavinar skal lögmaður (radca prawny) afhenda varðveittar eignir viðskiptavinar tafarlaust eða innan frests sem viðskiptavinurinn hefur samþykkt.
VII. HLUTI – ÍTARLEGAR REGLUR UM SKIPUÐ MÁL OG GJALDFRJÁLSA LÖGFRÆÐIAÐSTOÐ
§ 23.
Eftir að lögmaður (radca prawny) hefur verið skipaður til að fara með mál skal hann án tafar:
1) kynna sér gögn málsins, einkum til að kanna hvort málsmeðferðarfrestir séu að líða og hvort aðstæður séu fyrir hendi sem réttlæta beiðni um lausn frá skyldu til að fara með málið;
2) tilkynna þeim aðila sem lögmaðurinn (radca prawny) var skipaður umboðsmaður eða verjandi fyrir og veita samskiptaupplýsingar.
§ 24.
1. Komi upp aðstæður sem réttlæta lausn frá skyldu til að veita skipaða lögfræðiþjónustu skal lögmaður (radca prawny) tafarlaust óska lausnar hjá lögbæru stjórnvaldi og samtímis tilkynna þeim aðila sem hann var skipaður fyrir, með upplýsingum um að hann muni sinna brýnum athöfnum í málinu þar til lausn er veitt.
2. Lögmaður (radca prawny) sem óskar lausnar frá skyldu til að veita skipaða lögfræðiþjónustu skal framkvæma brýnar málsmeðferðarathafnir og, verði hann leystur undan skyldunni, afhenda öðrum skipuðum lögmanni (radca prawny) skjöl og upplýsingar sem tengjast málinu.
§ 25.
Ef sá aðili sem lögmaður (radca prawny) var skipaður umboðsmaður eða verjandi fyrir afturkallar umboð hans til að fara með málið eða heimild til að annast vörn skal lögmaðurinn (radca prawny) tafarlaust tilkynna dómstólnum og því stjórnvaldi sem skipaði hann.
§ 26.
Ef ákvæði samnings um gjaldfrjálsa lögfræðiaðstoð stangast á við lög um lögmenn (radca prawny), siðareglurnar, reglurnar eða önnur ákvæði faglegrar sjálfstjórnar lögmanna (radca prawny), skal lögmaðurinn (radca prawny) fara eftir þeim ákvæðum.
VIII. HLUTI – ÍTARLEGAR REGLUR UM STÖRF STAÐGENGILS LÖGMANNS (RADCA PRAWNY)
§ 27.
1. Eftir skipun skal staðgengill lögmanns (radca prawny) gera ráðstafanir til að tryggja tímabundið mál viðskiptavina þess lögmanns (radca prawny) sem hann leysir af, einkum:
1) kanna stöðu málanna, þar á meðal safna, yfirfara og tryggja skjöl í reknum málum og afhenda þau viðskiptavinum;
2) senda nauðsynlegar tilkynningar um skipun staðgengils lögmanns (radca prawny), ástæðu skipunarinnar og að sá lögmaður (radca prawny) sem leystur er af hafi misst getu til að sinna faglegum störfum;
3) leggja fram nauðsynlegar beiðnir til að tryggja að tekið sé tillit til þessara aðstæðna í yfirstandandi málsmeðferð.
2. Aðrar athafnir staðgengils lögmanns (radca prawny) í nafni þess aðila sem hann kemur fram fyrir má aðeins framkvæma með samþykki þess aðila og eftir gerð samnings við hann um lögfræðiþjónustu. Að öðrum kosti segir staðgengill lögmannsins (radca prawny) upp umboðinu til áframhaldandi reksturs málsins sem veitt var á grundvelli ákvörðunar um skipun staðgengils.
3. Sé í tilteknu máli nauðsynlegt að framkvæma brýnar réttarfarslegar fyrirsvarsathafnir í þeim tilvikum sem lög tilgreina, þar á meðal skyldubundið réttarfarslegt fyrirsvar, og vanræksla myndi skapa hættu á óbætanlegu tjóni fyrir þann sem er í fyrirsvari, skal staðgengill lögmanns (radca prawny) framkvæma þær athafnir. Þetta á þó ekki við um mál sem staðgengill lögmannsins (radca prawny) hafði ekki vitneskju um, mál þar sem sá sem er í fyrirsvari svarar ekki tilraunum til samskipta eða þegar sá aðili samþykkti ekki eða gerði ekki samning við staðgengil lögmannsins (radca prawny) um lögfræðiþjónustu. Í þeim tilvikum sem um getur í fyrri málslið má staðgengill lögmannsins (radca prawny) segja upp umboðinu til áframhaldandi reksturs málsins sem veitt var á grundvelli ákvörðunar um skipun staðgengils.
4. Lögmaður (radca prawny) sem deildarforseti héraðsdeildar lögmanna (radca prawny) hefur skipað staðgengil ex officio fyrir skal veita staðgenglinum upplýsingar um mál sem rekin eru fyrir þann aðila sem er í fyrirsvari og vinna með staðgenglinum samkvæmt reglum siðareglanna um að annar lögmaður (radca prawny) komi inn í eða taki við máli, nema skipunin hafi verið gerð af ástæðum sem gera það ómögulegt.
VIÐAUKI VIÐ REGLUR UM STARFRÆKSLU LÖGMANNSSTARFSINS (RADCA PRAWNY)
FYRIRMYND – SKULDBINDING UM TRÚNAÐ
Ég, undirritaður/undirrituð,................................, skuldbind mig án tímamarka til að gæta trúnaðar um allar upplýsingar sem ég hef fengið vitneskju um í tengslum við framkvæmd athafna sem varða lögfræðiþjónustu af hálfu................................ (lögmanns (radca prawny)/lögmannsstofu). Ég lýsi því yfir að mér hafi verið gerð grein fyrir þeirri lagalegu ábyrgð sem leiðir af broti gegn framangreindri skyldu og að mér séu kunnar lagalegar afleiðingar slíkrar háttsemi.
RITSTJÓRNARATHUGASEMD
Frumútgáfan inniheldur neðanmálsgreinar sem skrá sögu samþykktar, breytinga og niðurfellingar einstakra ákvæða. Gildandi samsteyptur texti siðareglanna og reglurnar í heild, þar á meðal öll númer greina og málsgreina, eru þýdd hér að framan. Endurteknir síðuhausar og ritstjórnarleg neðanmálsmerki hafa ekki verið endurgerð.
ATHUGASEMD UM STARFSHEITI
Þetta er óopinber íslensk þýðing unnin á grundvelli ensku vinnuþýðingarinnar á pólska frumtextanum. Í Póllandi eru tvær lögverndaðar lögfræðistéttir – „radca prawny“ og „adwokat“ – sem nú veita í meginatriðum sams konar lögfræðiþjónustu. Ekkert eitt íslenskt starfsheiti er nákvæmur og fullkominn samsvörun við pólska starfsheitið „radca prawny“.
Í þessari þýðingu er orðið „lögmaður“ því notað sem skiljanleg, virk þýðing og er ávallt ritað „lögmaður (radca prawny)“. Heitið er eingöngu tungumálaleg þýðing á pólska starfsheitinu. Það merkir ekki að viðkomandi hafi íslensk lögmannsréttindi, aðild að íslenskri lögmannsstétt eða önnur réttindi samkvæmt íslenskum lögum.
Bindandi textinn er pólski frumtextinn. Starfið má stunda í Póllandi og, samkvæmt reglum Evrópusambandsins, víða í Evrópu undir upprunalega pólska starfsheitinu „radca prawny“. Erlendu starfsheitin sem notuð eru í þessu skjali eru aðeins þýðingar og vísa ekki til inngöngu í eða réttinda frá öðrum lögmannasamtökum en pólsku faglegu sjálfstjórninni fyrir radca prawny (OIRP/KIRP).